Met mijn zoon was ik naar een conferentie gegaan. Hij ging naar de jeugdsamenkomst, ik naar het hoofdprogramma. In de hoofdsamenkomst werden een aantal geweldige liederen gezongen. Na wat mededelingen kwam de spreker op het podium. Bij zijn aankondiging gingen in mijn omgeving een aantal jongeren klappen, fluiten en zijn naam scanderen. Het enthousiasme was groot.

De jonge prediker uit een grote gemeente dankte de leiding voor het uitnodigen van hem als spreker en voor de effectieve bediening die de organisatie had en ook had gehad in zijn leven. De ontvankelijkheid van het publiek voor wat hij zei was voelbaar groot. Zo jong en dan al een man van zo een geweldige statuur, het was bijzonder aantrekkelijk om te gaan luisteren. De grote ruimte was volgestroomd.

De preek, of hoe je het ook wil noemen, bevatte allemaal waarheden. De jonge man articuleerde goed, hij had duidelijk een goede scholing gehad en bracht zijn boodschap met de nodige dynamiek. In zo een grote groep is er altijd wat beweging, maar nu was het aardig rustig. Niet veel mensen liepen heen en weer. Hij had duidelijk zijn publiek te pakken en bij zijn oproep aan het eind van de toespraak kwamen velen naar voren. Het was, aan het begin van de conferentie, zoals het hoorde zou je kunnen zeggen.

Alleen werd ik en misschien ook wel anderen, een beetje moe van een bepaalde preektoon die hij aansloeg. Het was een soort evangelisch populaire manier van spreken waardoor hij eigenlijk zei, kijk ons of/en mij nou! Het irriteerde mij wat, omdat ik wist dat hij anders kon spreken (had hij vroeger gedaan). Maar het was geen reden om te denken, ‘als je zo doorgaat, dan ga ik weg,’ want hij deed wel z’n best. Dat, vond ik, moest ik honoreren met het blijven plakken aan mijn zetel.

De inhoud van de boodschap was redelijk, alleen was het een wat softige vorm van religieuze peptalk en viel hij een beetje door de mand toen hij sprak over mensen die grote tegenvallers in het leven meemaken. Je hoorde in zijn spreken dat hij niet wist waar hij het over had. Dat werd duidelijk doordat hij, toen hij het over vooruitgang, doelstellingen en visie had, veel meer in zijn boodschap zat. Ronduit teleurstellend was dat hij het ene verhaaltje aan het andere breide. Hierdoor verloor het Bijbelgedeelte waar hij vanuit ging aan kracht, maar aan de menigte te merken viel het wel lekker en zoals gezegd, er kwamen veel mensen naar voren op de oproep om dat te doen. Hij vertelde geen onzin (hoewel sommige verhaaltjes een dikke duim behoefden om het eruit te kunnen zuigen). Hij sprak geen onwaarheid. Het populisme en het verhaaltjes vertellen zorgde echter niet voor een verdieping, maar een vervlakking, hoewel velen schijnbaar geraakt werden, als tenminste het aantal mensen dat naar voren ging dat aantoont.

Aan het eind van de conferentie sprak een zeer oude man. Velen van zijn leeftijd zitten al jaren veilig opgeborgen in een verzorgingshuis. De samenkomst begon met een aantal geweldige liederen. De sfeer zat er helemaal in. Enthousiast werden een aantal mededeling gedaan, terwijl de oude man rustig zijn beurt afwachtte. Langzaam maar zeker begonnen mensen de ruimte uit te lopen. Toen hij naar voren werd gehaald, nam de uitstroom toe, zelfs op het moment dat hij begon te spreken. Her en der kwamen lege plekken in de massa. Mijn vrouw (die zich inmiddels bij ons had aangesloten) en ik keken elkaar vragend aan. Wat was hier aan de hand?

De spreker was een wat kleine onooglijke man. Grijs haar bedekte zijn hoofd. Hij had de stem van een ouder iemand en als hij enthousiast werd sloeg deze over. Hij stond iets gebogen wat tot gevolg had dat hij niet zo geweldig overkwam. Geen statuur, geen juiste intonatie, niets van dat alles sierde hem. Ongeveer halverwege liepen er nog meer mensen weg. Maar mijn vrouw en ik waren enthousiast over de toespraak. Uitgaand van Bijbelgedeeltes, die hij overigens uit zijn hoofd citeerde, toonde hij het unieke van Jezus Christus. Hij ontsloot vernieuwende inzichten voor de toehoorders en was duidelijk Bijbelgetrouw in zijn uitleg. Hij maakte bijvoorbeeld heel duidelijk dat wij allen door Jezus Christus geoordeeld zouden worden, inclusief bijvoorbeeld Boeddha en Mohammed, want zo staat het in de bijbel! Daarin is Jezus ook uniek, niemand anders zal dat doen.

De boodschap die de oude man bracht was christocentrisch, duidelijk en liet niets aan onduidelijkheid over. Maar het was een oude, fragiele man die daar stond, met de verkeerde stemverheffingen, die akelig radicaal was, te radicaal voor velen zo bleek. Achteraf hoorden we dat vrij veel mensen kritiek hebben geleverd op deze rechttoe rechtaan prediking. Maar ligt dat aan de prediker of aan de toehoorder?

Het brengen van de boodschap is een specifiek gebeuren. Terwijl het tegenwoordig vaak gaat over hoe we het brengen, is de vraag die beantwoord moet worden, wat en wie brengen we? Het gaat namelijk niet om mijn boodschap, maar om over wie het gaat. De apostel Paulus zegt: ‘Ik verzeker u, broeders en zusters, dat het evangelie dat ik u verkondigd heb niet door mensen is bedacht’ (Gal 1:11). Toen Jezus rond liep op aarde en de mensen voorzag van wonderen van genezing en voorzag in brood om te eten, volgden duizenden hem. Dat was tot het moment dat hij zei dat Hij het hemels brood is en mensen alleen via Hem gered kunnen worden voor de eeuwigheid, ‘De levende Vader heeft mij gezonden, en ik leef door de Vader; zo zal wie mij eet, leven door mij. Dit is het brood dat uit de hemel is neergedaald. Het is niet het brood dat uw voorouders aten; zij zijn gestorven, maar wie dit brood eet zal eeuwig leven.’ Dit alles zei hij in de synagoge van Kafarnaüm toen hij daar onderricht gaf. Veel leerlingen die het gehoord hadden zeiden: ‘dit zijn harde woorden, wie kan daarnaar luisteren.’ Jezus wist wel dat zijn leerlingen protesteerden en zei tegen hen: ‘Ergeren jullie je hieraan?’ (Joh. 6:57-61). Ik denk dat op de conferentie hetzelfde gebeurd is, de reactie was bij een behoorlijk aantal ook hetzelfde, ‘Toen trokken veel leerlingen zich terug en gingen niet verder met hem mee’ (Joh. 6:66). Jezus is uniek, dat moeten we gewoon aanvaarden!